Gafil gezme, dünya bir düş yoludur,
Ne var ise hepsi sana yâr olmaz.
Yel eser, devranın dönüş yoludur,
Taht kursan da gönle yine yâr olmaz.
Köşkler yapsan altın ile gümüşten,
Mazlumun ahını duymaz gezersen;
Kul hakkı yiyip haramı bilmezsen,
On hac ile gelsen dahi yâr olmaz.
Ağlar ana, ağlar bacı, yâr ağlar,
Giden geri dönmez artık, yâr ağlar.
Mezar başı otlar biter, kar bağlar;
Kırk sene beklesen bile yâr olmaz.
Secde secde çoğaltsan da ibadet,
Kalp kırarsan, kalmaz sende keramet.
Niyet eğri ise olmaz selamet;
Bin tövbe de etsen inan yâr olmaz.
Gönül evi kibir ile dolarsa,
Merhametsiz sözler dilden yağarsa;
Bir kul gözü senden yana taşarsa,
Yüz yıl uzun ömür sürsen yâr olmaz.
Şöhret dediğin bir kuru sedadır,
Alkış bir anlık, çok boş bir edadır.
Nefsin hoşnut olsa, toy ne faydadır;
Yedi iklim diyar gezsen yâr olmaz.
Dünya bir gölgedir, uzar kısalır;
İçi buz bağlamış, dışı yaradır.
Aşk ile yanmayan felek karadır;
Bugün varsan, yarın sana yâr olmaz.
Bir gün gelir, devran döner başına,
Toz toprak düşer o beyaz saçına.
Kurt kuş konar soğuk mezar taşına;
Güzel melek yüzün solsa yâr olmaz.
Kul Halilî der: aşk kara toprakta,
Yâr aranmaz altın, pul ile taçta.
Nasibin yazılmış ezelde başta;
Kısmetinde Hak’tan öte yâr olmaz.
Halil Kumcu
📍Şair Notu: Ey bu dizeleri okuyan gönül dostu… Belki bir akşamüstü rastladın bu şiire, belki bir yolculukta, belki de kalbin biraz yorulmuşken. İşte o vakit bil ki bu sözler sana yabancı değildir. Çünkü bu şiir, uzak diyarlarda kurulmuş bir söz değil; insanın kendi içinden kopup gelen bir sesidir. “Yâr olmaz” derken ben bir kişiyi değil, dünyanın kendisini söyledim. İnsan bazen bir mala, bazen bir makama, bazen de alkışa tutunur. Tutundukça da sanır ki onlar hep yanında kalacak. Oysa ömür dediğin bir rüzgâr… Bir eser, bir diner. Ben bu şiiri yazarken bir öğüt vermek için değil, kendime de hatırlatmak için söyledim. Çünkü insan en çok kendine nasihat etmek ister de çoğu zaman bunu yüksek sesle söyleyemez. Şiir işte o sesi bulmanın yoludur. Belki sen de fark etmişsindir: Bu dünyada ne altın köşkler, ne uzun ömürler, ne de büyük şöhretler insana gerçek yoldaş olur. İnsan ancak gönlünü temiz tutarsa, bir kulun kalbini incitmezse, bir yetimin duasını alırsa işte o zaman bir yâr bulmuş olur. Eğer bu dizeleri okurken içinden “Doğru söylüyor” diye bir ses geçtiyse, bil ki şiir görevini yapmıştır. Çünkü şiir bazen bir türkü gibidir; biri söyler, bin kişi kendi hikâyesini duyar. Ben söyledim, söz benden çıktı. Ama şimdi şiir artık senindir. Okuduğun her dörtlükte kendi hayatından bir iz bulursan, işte o vakit bu sözler gerçek yârını bulmuş demektir.
10 Mart 2026 / Salı / Bartın